İzmit'in altındaki gizli şehir: Roma tünelleri...
İzmit şehir merkezinin tam altında, asırlardır gün yüzüne çıkmayı bekleyen devasa bir dünya imparatorluğunun gizemli izleri yatıyor. Peki biz bunu farkında mıyız?
Her gün binlerce Kocaelilinin üzerinde yürüdüğü, araçlarıyla trafiğinde saatler harcadığı İzmit şehir merkezinin tam altında, asırlardır gün yüzüne çıkmayı bekleyen devasa bir dünya imparatorluğunun gizemli izleri yatıyor. Bugün sıradan bir sanayi kenti gibi görünen İzmit, aslında milattan sonra üçüncü yüzyılda Roma İmparatoru Diocletianus tarafından imparatorluğun resmi başkenti ilan edilen ve o dönem Roma, İskenderiye ile Antakya’dan sonra dünyanın en büyük dört metropolisinden biri olan Nikomedia’nın ta kendisidir. Şehrin yerel hafızasında hep bir efsane gibi anlatılan, yaşlıların "İçinden atlı arabaların geçebileceği büyüklükte gizli geçitler var" dediği tüneller, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kocaeli Arkeoloji Müzesi’nin resmi kazı raporlarında çok somut, sarsıcı ve gizemli bir gerçeklik olarak karşımıza çıkıyor.
Roma Saray Kompleksi
Kentin altındaki bu gizli imparatorluğun en somut ve ürkütücü kırılma noktası, maalesef 1999 Marmara Depremi oldu. Depremin ardından İzmit merkezdeki Çukurbağ Mahallesi’nde hasar gören binaların enkaz kaldırma ve temel çalışmaları sırasında tesadüfen ulaşılan devasa mermer yapılar, kayıp Roma Saray Kompleksi’nin kapılarını araladı. Arkeologların titizlikle yürüttüğü kurtarma kazılarında, yerin metrelerce altında, üzerinde hala orijinal antik boyaların ve hatta altın yaldızların durduğu muhteşem renkli rölyefler, imparatorluk figürleri ve dünyada eşi benzeri olmayan taban döşemeleri açığa çıkarıldı. Ancak asıl büyük gizem, bu devasa saray yapısının hemen altından başlayıp kentin farklı noktalarına, körfezin kıyısına ve hatta tepelerdeki surlara kadar uzandığı tahmin edilen o karanlık tünel ağında saklanıyor.
"Dev tünellerin bir kısmına girildi"
Müze müdürlüklerinin ve kazı ekiplerinin inceleme raporlarında yer alan bilgilere göre, betonarme binaların temelleri arasında sıkışıp kalmış bu dev tünellerin bir kısmına resmi olarak girildi. İlk incelemelerde, tünellerin yüksekliğinin ve genişliğinin gerçekten de antik dönemde bir ordunun veya saray ahalisinin gizlice şehir içinde hareket etmesine izin verecek devasa boyutlarda olduğu resmi olarak tescillendi. Ancak kentin çarpık ve yoğun yapılaşması, binaların altına sızan su birikintileri ve çökme tehlikeleri yüzünden bu tünellerin haritası henüz tamamen çıkarılabilmiş değil. Bugün bazı İzmitlilerin evlerinin bodrum katlarında, dükkanlarının zeminlerinde rastladıkları ve üzerini betonla kapattıkları o karanlık boşluklar, aslında Roma İmparatorluğu’nu yöneten generallerin, imparatorların ve saray muhafızlarının kullandığı gizli kaçış rotalarından başkası değil.
