banner422
banner465
banner421

Siz hiç SEKA Postası okudunuz mu?

SEKA Kağıt fabrikası artık yok. Temelinin atıldığı 14 Ağustos 1934’den kapandığı güne kadar İzmit için çok önemli bir sanayi işletmesi oldu SEKA. Aradan geçen yıllarda rağmen onun mirasını yemeye devam ediyor İzmit. Artık olmayan fabrikanın yerine kurulan parkta nefes alıyor, müzesinde tarih yad ediyoruz. 

SEKA denince akla gelen iki çok önemli parçası vardı, SEKA Radyosu ve SEKA Postası… 

Gelin bugün tarihe biraz yolculuk yapıp o iki önemli parçayı hatırlayalım eğmeği geçenlere saygıda bulunalım.

İzmit 1930’ların başında İzmit orta halli mütevazı bir şehirdi. Kömürle çalışan bir motorla şehrin ancak yarısına elektrik verilebiliyor, iyi bir su şebekesi olmadığı için su, evlere eşeklerle çekiliyordu.

Böyle bir dönemde atıldı SEKA’nın temelleri. 14 Ağustos 1934’ten sonra İzmit artık eski İzmit değildi ve hiçbir zaman olmayacaktı. 

SEKA kâğıt fabrikası İzmit ve Kocaeli şehri için büyük bir istihdam kaynağı oldu. 1936’da 547 kişiye ekmek kapısı olan fabrika, 1937’de 745 kişiyi çalıştırıyordu. Bu sayı 1987’de 3747’ye ulaşacaktır. 

Kâğıt fabrikasının İzmit’te bulunması şehre ve bölgeye iş, hareket, canlılık ve uygarlık getirmiş, 1930’larda 14 bin olan şehir nüfusu 1966’da 100 bine yaklaşmış, İzmit’teki dükkân ve ticarethanelerin sayısı 1928’e göre 50 kat, arsaların değeri ise 100 kat artmıştı.

SEKA ilk yıllarda çalışanlarını İzmit’ten temin ederken zamanla bu yeterli olmayacak, kente başka illerden de göçler başlayacaktı.1950’lerden itibaren birçok sanayi kuruluşu ve işletme Körfez bölgesinde yerleşmeye başladı. 2000’li yıllara gelindiğinde Kocaeli bir sanayi kenti olarak anılmaya başlandı. Bunda elbette en büyük pay SEKA’nın olmuştu.

SEKA’yı İzmit’in dışında, kendi içinde kapalı bir işletme olarak düşünmek son derece yanlıştır. Öyle ki,  SEKA kurulduğu yıllarda kendi motor ve sistemleriyle İzmit’in bir kısmının elektrik ihtiyacını karşılamaktaydı. Zamanla merkezi elektrik sisteminin kurulmasıyla bu hizmetten çekildi. Bununla birlikte işletme için kurulmuş bulunan itfaiye teşkilatı büyük yangınlarda İzmit itfaiyesine yardıma koşmaya devam etti. 

Bundan başka SEKA, kimi zaman uzak köy yollarının yapım işine de katkı sağlıyor, bazı köy okullarının tamiratını, boya, badana işlerini üstleniyordu. SEKA’nın İzmit’in sembolü olan Saat Kulesi’ni tamir etmesi de döneminde halkın sevgi ve takdirini kazanmasına neden olmuştu. Sadece Saat Kulesi tamir edilmemiş, çevre düzenlemesiyle, Kule’ye verilen ışıklarla hoş bir görünüm de sağlanmıştı. 

Hiç kuşkusuz kâğıt ve selüloz fabrikalarında çalışan işçiler için kurulan İşçi Sigortaları Hastanesi (SEKA Devlet Hastanesi) de SEKA’nın İzmit’e yaptığı en önemli kazanımlardan birisiydi.

SEKA’nın kendi mensupları için açtığı sinema-tiyatro salonları da kent kültürüne katkı sağlayan bir oluşumdu. Zamanla bütün İzmit halkına hizmet veren SEKA Sineması dönemin en iyi filmlerini sundu. İstanbul’dan ve başka kentlerden İzmit’e gelen en seçkin tiyatro toplulukları, en güzel temsillerini SEKA’da verdiler. Bu salonlarda verilen konferanslar, konserler, folklor gösterileri halkı bilgilendirdi, coşturdu. Bu salonlarda açılan resim, fotoğraf, karikatür sergileri İzmit halkında sanat sevgisinin artmasına hizmet etti. SEKA yönetimi her zaman sanatsal, kültürel oluşumlara destek vererek İzmitlilerin sevgisini kazandı.

Bu denli İzmit’in ekonomik ve sosyal hayatına katkı sunan SEKA’nın birde radyosu var, adı SEKA Radyosu. 

Her şey 1964’te Eskişehir Hava Üs Komutanlığı’nın İzmit İnkılap Orta Okulu Koruma Derneği’ne bir radyo yayın cihazını hibe etmesiyle başladı. 

İnkılap Orta Okulu’nun hibe edilen radyo yayın cihazını ile radyo yayıncılığı işini yapamayacağının anlaşılması üzerine konu dönemin Kocaeli Valisi Bekir Suphi Aktan’a iletilmiş, o da meseleyi SEKA Genel Müdürü Cemal Köstem’e havale etmişti. SEKA Genel Müdürü Cemal Köstem ise bu konuyu olduk önemsemiş ve gerekli çalışmalara başladı. 

Radyo yayın cihazını hemen SEKA’ya getirildi, ekip ve sorumlular belirlendi. SEKA Radyosu 18 Aralık 1964’ten itibaren deneme yayınına başladı. İlk zamanlar ismi Kocaeli İl Eğitim Radyosu olan SEKA Radyosu’nun yöneticiliğini Haluk Hekimoğlu üstlenmişti. Radyo yayını başlangıçta 12.00-13.00 ve 18.00-19.00 saatleri arasında gerçekleşiyordu.

Eğitim, kültür, turizm ağırlıklı konuların yer aldığı bu yayınlarda kentten ve ülkeden haberlere, yerli-yabancı müziklere ağırlık veriliyordu. 

Kocaeli İl Eğitim Radyosu okullar arası bilgi yarışmaları da düzenlemişti. İzmit Lisesi ile Erkek Sanat Enstitüsü öğrencileri SEKA Eğitici Filmler Merkezi’nde kıyasıya yarışmışlar, program kayıtları radyoda banttan yayınlanmıştı. Yine radyonun düzenlediği Marmara Bisiklet Turu da havadan uçakla takip edilmiş, dinleyicilere canlı olarak aktarılmıştı. 

Radyo yayıncılığı özel teknik bilgi gerektiren bir işti. Bu gerçeğin farkına varan SEKA yönetimi spiker ve programcı alımına gitti. Yakın bir gelecekte deneme yayınlarından esas yayına geçilecek, öğrenci saati, sağlık, spor, halk eğitimi, ziraat, sanayi, tiyatro, edebiyat, kadın ve çocuk saati gibi kuşak programlar yayınlanacaktı, hazırlıklar sürmekteydi. 

Radyoda yayınlan programların çoğalması için Kocaeli Türk Musikisi Derneği, İzmit Orduevi Caz Orkestrası, İzmit Belediyesi ve 15. Kolordu Komutanlığı ile anlaşmaya varılmıştı. Esas yayına geçildiğinde bu kuruluşlar Kocaeli İl Eğitim Radyosu’nda konserler vereceklerdi.

Kocaeli İl Eğitim Radyosu yayınlarını PTT Genel Müdürlüğü onayı ile sürdürmekteydi. Fakat ülke genelinde yayın yapma hakkının TRT’ye ait olması bu radyonun sonunu getirdi, yayınları durduruldu, cihazları da TRT’ye devredildi. Radyo silinip gitse de yayınları dinleyenlerinin anılarında derin izler bıraktı.

Ve SEKA Postası…

Hiç kuşkusuz SEKA’nın Kocaeli kent kültürüne yaptığı en önemli katkılardan birisi de SEKA Postası’ydı. 1956’da Genel Müdür Enver Atafırat’ın izin ve desteğiyle yayın hayatına başlayan bu gazete her ayın 1 ve 15’inde yayınlanıyordu. Genel yayın yönetmenliğini Cevdet Yakup Baykal ve daha çok da Naci Girginsoy’un yaptığı SEKA Postası 26 yıl kesintisiz yayınlanma başarısını gösterdi.

SEKA’da hazırlanan ve yine Selüloz Matbaası’nda basılan bu gazete, aslında işletmeden haberler vermek amacıyla çıkarılmaya başlamıştı. Üretim raporları, kanunlar, yönetmelikler, kalkınma planları, çalışanların sorunları, toplu iş sözleşmeleri, hizmet içi kurslar gibi konuları ele alıyordu. Ancak bir süre sonra bu konuların yanı sıra sosyal kültürel konulara da ağırlık verilmeye başlandı. Makalelerin, denemelerin, şiirlerin, karikatürlerin, röportajların sıklıkla yer aldığı SEKA Postası İzmit’te her türlü kültürel-sanatsal etkinliğe de sayfalarında yer verdi. 

İzmit’te hangi sinemada hangi filmin gösterildiğini, nerede hangi tiyatro temsilinin sergilendiğini, konserleri, sergileri, balo ve geceleri, konferansları, festivalleri, bayram törenlerini ve spor karşılaşmalarını bulmak mümkündü. Kentteki her türlü imar faaliyetleriyle yapısal farklılaşmaları da yansıtan SEKA Postası, çeyrek yüzyıl gibi bir zaman Kocaeli’nin tanıklığını yaptı, kent kültürünün kaydını tutarak bir hafıza görevi üstlendi.

SEKA, faaliyetleri son bulmuş olsa da Kocaeli halkının anılarında kolay silinemeyecek bir yere sahip olmayı hala sürdürüyor…

Kaynak; Mehmet Ali Kâğıtçı ve Seka’nın Kocaeli’ne Katkıları - Mehmet Sarıoğlu
 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Kaptan 9 ay önce

Ah ah hep iyiden bahsedilmis... Kart basmadan gezip calisir gibi gozukenler devletin mali deniz yemeyen keriz diyenler... Canim isletmeyi zarara ugratan kani bozuklar ve kapatilmasina zemin hazirlayanlardanda bahsedin lutfen

Avatar
Adı;SEKA Soyadı;İzmitlioğlu 9 ay önce

D.T;14-08-1934 Ö.T;18-02-2005 .....70 buçuk yıllık hayatımda ne insanlar tanıdım,binlerce ...Pek çoğu dostluk,çok azı düşmanlık yaptı bana...Hüvelbaki......

Avatar
MURAT 9 ay önce

Seka İzmit Fabrikası amatör branşlarda sportif faaliyet de sürdürüyordu.Futbol,Basketbol,Boks,Güreş ve yelken dallarını sayabiliriz..Futbolda Kocaelispor kurulmadan çok önce faaldi ve Türkiye kupasında ses getiren sonuçlar alarak Kocaeli adını duyuruyordu..Boksta Türkiye çapında boksörler yetiştirerek Milli takıma gönderiyordu.Aklımda kalan isimler;merhum Erim Denizer,Ali Çelikiz,Mehmet Çakal,Sami Deşat,Burhan Koç...

banner354

banner328

banner276

banner482