banner422
banner465
banner454

Kaçak kömür madeni nasıl çalışıyor?

Şırnak ile Cizre arasında, Cudi Dağı eteklerindeki kömür ocakları bölgesinde bulunan 3 No’lu açık kömür ocağında, 17 Ekim Salı günü saat 15.00 sıralarında yaşanan göçükte 8 işçi yaşamını yitirmiş, bunun üzerine Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi tarafından İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ve Kocaeli Milletvekili Fatma Kaplan Hürriyet, 18 Ekim 2017 Çarşamba günü bölge hakkında inceleme yapmak üzere bölgede görevlendirilmişti.

Oluşturulan Cumhuriyet Halk Partisi heyeti; Şırnak Valiliği, CHP Şırnak İl Başkanlığı, Şırnak Ticaret Odası ve hayatlarını kaybeden vatandaşların ailelerini ziyaret etti. Milletvekilleri Sezgin Tanrıkulu ve Fatma Kaplan Hürriyet tarafından oluşturulan ‘Şırnak Maden Kazası Raporu’ Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezine iletilmiş olup, kamuoyu ile de paylaşıldı.

Raporda şu ifadeler yer aldı:

Şırnak ile Cizre arasında, Cudi Dağı eteklerindeki kömür ocakları bölgesinde bulunan 3 nolu açık kömür ocağında,17 Ekim 2017'de saat 15.00 sıralarında yaşanan göçükte 7 işçi yaşamını yitirdi. Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı olayın ertesi günü göçükle ilgili soruşturma başlattı.

Madende çalışan ve hayatını kaybeden işçiler çay molasında iken üzerlerine kaya düşmüştür. Ocak, açık bir ocaktır.

Kurtarma ekipleri ve ambulanslar olay olduktan çok sonra bölgeye intikal etmişlerdir. Bunun nedeni madenlerin olduğu yere ulaşımın çok zor olduğu, ikincisi de yeterli iletişimin kurulamamış olmasıdır.

Madenin sahibi daha önce burayı TKİ’den alan Standart Teknoloji isimli bir firmadır. Bu firma da Safine Madencilik isimli firma ile anlaşma yapmıştır. Safine Madencilik şirketi adına bu madeni Özmağrur isimli firma çalıştırılmaktadır. (Not: Bu bilgi görüştüğümüz kişiler tarafından şifahi olarak tarafımıza iletilmiştir. Ancak resmi olarak teyide muhtaç bilgidir.)

Şimdi yeni bir ihale yapılmıştır. O ihale ile yeni bir firmaya verildiği ifade ediliyor. Bu konuda net bilgi alamadık. Ancak şu var ki kazanın meydana geldiği alanda henüz bir çalışma izni olmadan kömür çıkarılmış. Yaralı kurtulan ancak hastanede vefat eden yurttaşımız ile birlikte 3 yurttaşımızın sigortası yok. Sigortasız çalışmışlar. Yaralı kurtulan ancak daha sonra hastanede vefat eden işçi 17 yaşında. Tam olarak ocakta çalışıp, çalışmadıkları da belli değil. Bütün bunları inceleyeceğiz, araştırmaya devam edeceğiz.

KAÇAK MADEN HERKESİN GÖZÜ ÖNÜNDE NASIL ÇALIŞIYOR?

Vali ruhsatın varlığını teyit etmedi. Üretim kaçak olsa da pazarlamasının “yasal” olduğu görülüyor. Göçüğün yaşandığı bölgede Şırnak İl Özel İdaresi tarafından 'İş Sağlığı ve İş Güvenliği önlemlerine ve Maden Mevzuatına uyulmadığından üretime kapatılmıştır' tabelası asılmasına rağmen herkesin gözü önünde kömür çıkarılmaya devam edilmiştir. Kömürün pazarlama aşaması hükümetin kontrolündedir. Kömür kaçak sigara gibi değildir. Yani kömür, 1 kilo çantanıza koyup götüreceğiniz herhangi bir malzeme değil. Kamyonlarla taşınan, pazarlanan bir madenden bahsediyoruz. Sonuçta kamyonla, traktörlerle kontrol noktasından geçen bir üründür. Ocaklara 1 kilometre mesafede Maden Askeri Karakolu bulunurken bölge Cudi Dağı’na yakın olduğu için askeri operasyonların güzergâhı olarak da kullanılıyor. Yine alandan çıkarılan kömürler onlarca arama noktasından sorunsuz bir şekilde geçiriliyor. Fiş olmadan, kontrol noktalarından geçmesi mümkün değil. O kontrol noktalarına görünmeden insanlar geçemiyor. Koca koca yüklü kamyonların da geçmesi mümkün değil. Yani burada kaçak kömüre kaçak sigara muamelesi yapılmamalı.

Bölgeden çıkarılan kömürün 20’nin üzerinde İl’e gönderildiği belirtiliyor. Özellikle Sosyal Yardımlaşma Kurumunun dağıttığı, otel ile okulların kömür ihtiyacı bölgeden karşılandığı bilgisi tarafımıza iletilmiştir.

Şırnak'ta yaşayan vatandaşlardan ve kanaat önderlerinden alınan bilgiler ve yapılan incelemelerin ortak değerlendirilmesi aşağıdaki gibidir;

MADEN ÖZELLEŞTİ İŞÇİLER KÖLELEŞTİ

Cudi dağının Şırnak'a bakan yüzünde 25 bin hektarlık alan kömür madenleri ile doludur. İşçilerin kölelik koşullarında çalıştığı tespit edilmiştir. Öyle ki işçilerin başlarında baretleri dahi bulunmamaktadır. Madenlerin olduğu ve kömür çıkarılan alanlar çok dar alanlardır. Şırnak halkının bu madenlerde çalışmak dışında başka alternatifleri yok. Madenlerde denetimler yok denecek az, işçi sağlığı ve güvenliği konusunda önlemler çok çok yetersiz. İşçiler adeta ilkel koşullarda çalışıyor. Görüşülen vatandaşlardan aldığımız bilgilere göre Şırnak’taki madenlerde mühendis ve başka teknik personel çalıştırılmamaktadır. Bu ocaklarda 3 bin civarında işçi çalışıyor. İşçilerin çoğu baretsiz, maskesiz çalışıyor. İş güvenliği ve iş sağlığı konusunda hiçbir şart işletmeler tarafından yerine getirilmiyor. Her an göçük tehlikesi ile karşı karşıya kalan işçiler oksijensiz kalıyor.

İşçiler günde 12 saat çalışıp asgari ücret alıyorlar. Basına yansımayan birçok kaza oluyor. Bu madenlerden çıkarılan kömür fişlendiriliyor ve çeşitli fabrikalara veriliyor.

Şırnak’ta binlerce insanın hayatı pahasına çalışmak zorunda kaldığı ocaklarda yaşanan her göçük sonrası, sorunlar kısa bir süre gündeme gelse de çözüm için adım atılmıyor.

Devlet yetkililerinin ruhsatsız dediği bölgedeki tüm ocaklara DEDAŞ tarafından elektrik veriliyor. Ocaklara 1 kilometre mesafede Maden Askeri Karakolu bulunurken bölge Cudi Dağı’na yakın olduğu için askeri operasyonların güzergâhı olarak da kullanılıyor. Yine alandan çıkarılan kömürler onlarca arama noktasından sorunsuz bir şekilde geçiriliyor. Bölgeden çıkarılan kömür 20'nin üzerinde ile gönderildiği belirtiliyor. Özelikle Sosyal Yardımlaşma Kurumunun dağıttığı, otel ile okulların kömür ihtiyacı bölgeden karşılanıyor.

5. GENEL DEĞERLENDİRME VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Şırnak'taki kanaat önderleri ve vali ile görüşüldü ve bilgi alındı. Şırnak'ın çok ağır sorunları var. Şırnak'a öncelikle bu acıya ortak olmaya gittik.

ŞIRNAK'A YATIRIM YOK

Güvenlik olmadığı için Şırnak'a hiçbir yatırımcı gelmiyor. 10 kişinin bile istihdam edildiği bir imalathane yok. Bir sürü teşvik verildi bölgeye bugüne kadar ama bir yatırımcı bölgeye gelmedi maalesef, çünkü güvenlik yok. Bir de üretime dönüştürecek başka bir ortam yok Şırnak'ta. O nedenle Şırnak kömüre mahkum durumda. 25 bin hektarlık bir alan var. Cudi'nin, Şırnak'a bakan yüzü olduğu gibi kömür.

Bu kazaların nedeni politiktir. Siyasal tercihlerdir, özelleştirmedir, taşeronlaştırmadır ve bütün bunların üzerine eklenen denetimsizliktir. Herhangi bir denetim yok. Denetim olmayınca da insanlarımız, 40-50-60 liraya yerin 150 metre dibine girip nerdeyse canlarını ortaya koyarak, kömür çıkarmaya çalışıyorlar. Ocakların kendisi ilkel koşullarda. İşletmeler kar hırsı uğruna işçileri düşünmüyor. Özelleştirmeler, şartları çok daha zorlaştırıyor.

Bölgede “kaçak” olarak adlandırılan fakat herkesin bilgisi dahilinde üretim yapan çok sayıda ölüm kuyusu var ancak bölgedeki işsizlik sebebiyle gençler hiçbir sosyal güvencesi olmaksızın, güvenliksiz ve denetimsiz madenlere girmek zorunda kalıyorlar.

'OCAKLARIN MODERNİZE EDİLMESİ LAZIM'

Kaza varsa teknik açıdan ihmal vardır. Ama olayın meydana geldiği yerin güvenli olmadığı çok açık. Değil üretim yapmak, yaklaşmak bile çok tehlikeli durumda. Ocağın bulunduğu alandaki su tahliyesi ile birlikte üretime ön hazırlık yapılsa bile bunun için de ciddi önlemlerin alınması gerek.

Şırnak'ta kömür ocaklarının modernize edilmesi, iş güvenliğinin maksimum düzeyde sağlanması, bunun için de sıkı bir denetim mekanizmasının oluşturulmasıyla ölümlerin önüne geçilebilir. Aksi halde kara haberler almaya devam ederiz.

Ocakların kapatılması sorumluluktan kaçmaktır. Devletin bu soruna kalıcı bir çözüm bulması gerekir.

İŞ KAZALARI KADER DEĞİLDİR.

İŞ KAZALARI FITRAT DEĞİLDİR.

Eğer bu şekilde denetimsiz yapılırsa İŞ KAZALARI AÇIKTAN CİNAYETTİR.

Tıpkı Soma'da olduğu gibi.

Ama maalesef hükümet Şırnak'taki bu madene uzun yıllardır sadece politik nedenlerle baktığı için yakınlarına ve çevresine bir rant odağı haline getirmiştir.

Bölgede konu hakkındaki araştırmalarımız devam edecek. Orada yaşayan vatandaşlarımızın mağduriyetlerini en yüksek sesle dile getirmeye, uyarıcı ve denetim görevlerimizi yapmaya devam edeceğiz. Şırnaklıların bir daha böyle acı yaşamaması için elimizden geleni yapmaya çalışacağız.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner354

banner328

banner482