banner421
Kocaeli'de deprem bekleniyor mu?

Türkiye bir deprem ülkesi. Her yıl irili ufaklı depremler farklı illerde kendisini hissettiriyor. Yaşanan depremler bazen de maddi manevi ağır hasarlar, kapanmayacak yaralar bırakıyor geride. 
Bu depremlerden biri de 1999 yılında Kocaeli'de yaşandı. Hafızalardan silinmeyen görüntüler, yardım çığlıkları, 'ben buradayım sesimi duyan var mı?' cümleleri, tonlarca enkazın altında bir ümit ışığı bekleyen canlar kaldı akıllarda. 
Türkiye'nin bu konuda en acı tecrübelerinden birini yaşadığı yer olan Kocaeli, deprem denildiğinde de akla ilk gelen illerden biri oldu her zaman. 
Aradan geçen yıllara rağmen ise Kocaeli'nin de Kocaeli halkının da belki de bir daha bırakın yaşamayı duymayı bile istemeyeceği kelime olarak kazındı akıllara. Türkiye'nin en uzun 45 saniyesinin ardından deprem binlerce can aldı, hayatta kalanlara ise ömür boyu unutamayacakları bir anı olan 99 depreminin ardından Kocaeli'de belki de çok fazla şey değişti ama uzmanlara göre hala bu konuda çok eksiğiz. 
Yaşanan acı tecrübenin ardından Kocaeli'de de en ufak bir sarsıntıda yürekler yeniden ağızlara geliyor, büyük deprem olacak mı soruları dilden dile dolaşıyor. 
Geçtiğimiz hafta içerisinde yaşanan Ege depreminin Kocaeli'de de oldukça şiddetli bir şekilde hissedilmesinin ardından yine aynı sorular akılları kurcaladı. O nedenle de bu hafta depremle ilgili açıklamaları nedeniyle artık sadece Kocaeli'de değil Türkiye genelinde ve yurt dışında da depremle ilgili oldukça önemli çalışmalar ve açıklamalar yapan Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerif Barış konuğumuz olarak deprem konusu ile ilgili merak edilenlere değindi. 
Barış son dönemlerde ülkemizde yaşanan depremlerden, 99 depremine, Kocaeli'de deprem bilincine, son dönemde dilden dile dolaşan 'büyük deprem olacak' söylemlerine kadar birçok konuya açıklık getirdi. Prof Dr. Barış'ın bazı açıklamaları Kocaelililerin yüreğine su serpecek cinste ama Barış'a göre hem Türkiye hem de Kocaeli'de daha depreme hazırlıklı olmak adına yapılacak çok şey var. 
Kocaeli'de yakın dönemde büyük bir deprem beklentisi var mı? Kocaeli şu anda olası bir depreme hazırlıklı mı? Deprem ile ilgili olması gerekenler yapılıyor mu? Türkiye depreme ne zaman tam anlamıyla hazırlıklı olacak? Büyük deprem söylentileri Kocaeli halkını neden etkiliyor? Olası bir deprem durumunda Barış vatandaşlara neler öneriyor? 
Hepsi ve çok daha fazlası bu haftaki röportajımızda. İşte merak edilenler ve Türkiye'nin deprem gerçeği..

KOCAELİ DEPREMİ ÖRNEK
*Geçtiğimiz günlerde merkez üssü Karaburun olan Ege depremi yaşandı ve Kocaeli'de de şiddetli hissedildi. Endişe edilmeli mi olası bir Kocaeli depremi için?
- Sadece Kocaeli'de hissedilmedi ki deprem. İstanbul'da da, Atina'da şiddetili hissedildi. Depremlerin hissedilmesi depremlerin büyüklüğü ve açığa çıkan enerji ile alakalı. Deprem ne kadar derinse hissedilme oranı o kadar genişler. Dolayısıyla bu deprem de muhtemelen 10 km ile 20 km derinlikte ve bu nedenle birçok il de bu depremi hissetti. Aynı şey 1999 Kocaeli depreminde vardı. 99 depremi 15 kilometre derinlikteydi. Birçok ilde de kuvvetli şekilde hissedilmişti ama oralarda zarara yol açmadı. Deprem dalgaları kaynaktan çıkarak yeryüzüne ulaşır ve farklı uzaklıklara yayılarak sarsıntıya yol açar ama bu sarsıntıların gücü hiçbir zaman depremin odağındaki gibi güçlü değildir. Depremin odağındaki yerlerde hasar büyük olur diğer yerlerde hasar olmaz.

*Son dönemde yaşanan depremin artçıları ne kadar sürer peki?
- Artçılar 1 yıl sürer. 5, 5,3'e kadar da bulur. 1 yıl içerisinde sayıları ve süreleri azalarak deprem dinginliğini bitirir. Genelde artçı deprem süresi 1 senedir.

*Vatandaşlara ne önerirsiniz bu süre içerisinde?
- Vatandaşların hasarlı binalara girmemeleri gerekiyor. Onun dışında vatandaşların normal hayatlarına devam etmeleri lazım. Çünkü bu tarz depremler, Ege'de sık sık olan depremler.
Binalar sık olan yerlerde daha dayanıklı.

RUHSAL TRAVMALARI TETİKLENDİ
*Depremi acı bir şekilde yaşayan Kocaeli'de de tedirginlik oldu. Bu konuda ne söylersiniz?

- Kesinlikle tedirginlik var.  'Deprem bekliyoruz' ifadesinden sonra Kocaeli halkı afeti yaşamış olduğu için ruhsal travmaları yeniden tetikleniyor. Bir depremi yaşamış kişilerde bu tür olayların yeni bir deprem korkusu yaratması gayet doğal. Daha önce büyük bir felaket yaşadığı için insanlar diğer insanlara göre daha fazla hassas.

ASLI ASTARI OLMAYAN AÇIKLAMALAR GEREKSİZ
*Bu konuda ne yapılması gerekiyor peki? En azından bu tedirginliğin yaşanmaması için ne yapılmalı?

- Bilim adamlarının, medyanın çok büyük sorumluluğu var. Aslı astarı olmadan 'büyük bir deprem olacak', 7,5 büyüklüğünde bir deprem olacak, 50 bin kişi, 100 bin kişi ölecek'  gibi laflar depremi yaşamış bölgelerdeki insanlarda ruhsal travmaları tetikliyor. O korkularını, o acılarını hatırlatıyor. Bu durum gereksiz yere o insanları kötü anıları hatırlamaya itiyor. Bu lafların deprem hazırlık aşamasında hiçbir faydası da yok.

KOCAELİ'NİN YAKINLARINDA BİR FAY OLSAYDI..
*Son yaşanan depremin ardından hemen 'İstanbul depremini tetikler mi?' düşüncesi oluştu. Var mı böyle bir risk?

- Bu 6,3 büyüklüğünde depremin olduğu yerde son 3-4  yıllık kayıtlara bakıldığında 7'den büyük deprem yok. 7'den büyük enerji ve deprem üretecek bir fay da yok. O bölgede bundan sonra 7'den büyük deprem beklemek benim açımdan çok küçük bir olasılık ama doğa bu. Biz doğanın içerisinde biriktirdiği stresi ölçemiyoruz. Hele hele deniz altındaki fayları hiç ölçemiyoruz. Bu konuda birşey söylemek mümkün değil ama bu deprem İstanbul'da ya da Marmara'da bir depremi tetikler mi, kesinlikle hayır. Çünkü faylar birbirinden bağımsız ve aralarında çok uzak mesafeler var. Ancak şu korku olabilirdi; Kocaeli'nin yakınlarında bir fay olsaydı, Düzce Fayı gibi. 99 Kocaeli depreminde açığa çıkan gerilme enerjisi fayın her iki ucuna aktarıldı. Her iki uçtan biri de Düzce’ydi. Düzce'de 5 -10 yıl içinde beklenen deprem 90 gün içinde oldu. Niye? 99 Kocaeli depreminde açığa çıkan gerilme Düzce'nin gerilmesini arttırdı ve beklenenden daha kısa sürede kırıldı.

99 DEPREMİ RİSKİ ARTTIRDI
*Şu an özellikle riskli görülen bölgeler nereler?

- Kocaeli depreminin Batı yöresi şu anda bir deprem beklentisi içinde. Neresi burası? İstanbul, Yalova, Gemlik, Armutlu'da büyük bir deprem beklentisi var gerekçesi de bu. 30 yıl meselesi de buradan kaynaklanıyor. 99 Kocaeli depreminde açığa çıkan gerilme enerjisi bölgedeki deprem riskini geçici olarak arttırdı deniyor ama bizim beklentilerimiz şu an olağan süre içerisinde bir depremin olacağı. Bunu da söylemek gerekirse illa deprem 7'den büyük olacak diye bir kayıt yok. Bundan önce Marmara'da olmuş 6 büyüklüğünde şiddete karşılık gelen depremler var. Depremin hangi büyüklükte olacağı tamamen bulunduğu yöre ve kayaçların yapısı ile alakalı. Biz kayaçların içine girip hangi parçanın, hangi fayın daha önce kırılacağını doğrudan söyleme şansımız yok.

DEPREMLER SÜRPRİZ DEĞİL
*Özellikle Gemlik taraflarında deprem beklentisinin olması neye dayanıyor?

- Biz hep geçmiş dönemlere bakarak, uzun yıllardır deprem olmayan yerlere bakarak buraların daha yüksek riske sahip olduğunu söylüyoruz. Ben niye Gemlik diyorum, Gemlik Fayı 300-400 yıldır büyük deprem üretmemiş. Türkiye'de Marmara gibi İstanbul gibi 15 tane farklı nokta var. Şu an yeniden bir deprem olsa bizim hiç sürprizle karşılaşmayacağımız bir bölge sayısı bu. Bu neyi gösteriyor. Son zamanlarda olan Manisa depremi, Çanakkale depremi, Karaburun açıklarındaki Ege depremi bize Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu, her 1,5 yılda Türkiye'nin 6'dan büyük bir depremle karşı karşıya kaldığını, her 3,5 yılda 7'den büyük bir deprem olduğunu istatistiklerle söylüyor. Bu kadar gerçekler varken olan depremler bizim için sürpriz değil, vatandaş için de sürpriz olmaması lazım. Bu olan depremler Kocaeli'yi etkiler mi, etkilemez. Korkmasınlar bu konuda.

KOCAELİ DEPREMİ GİBİ OLMAZ
*Olası bir depremin etkileri ne olur?

- Marmara'da olabilecek bir depremin etkisi de Kocaeli depreminin etkisi gibi olmayacak. Çünkü Kocaeli'de birçok çürük yapı ayıklandı. İki tane büyük depremi atlattı Kocaeli. Kocaeli depremi ve Düzce depreminde hemen hemen tüm kötü binalar yıkıldı. Orta hasarlı, ağır hasarlı bazı binalar çok teknik kullanılmadan onarıldı, güçlendirildi bu binalar tabi ki zarar verecektir. Hafif hasar binalarda olan hafif çatlaklardır. Onların güçlendirilmesinde herhangi bir sorun olmaz.

*Deprem öncesinde sadece binaların sağlam olması yeterli mi?
- Depreme dayanıklı yapı yaparak depremden korunmak yeterli değil. Eşyaların savrulmasını, eşyaların devrilmesini, insanların bu eşyaların altında kalmasını ya da eşyalarla sıkışmasını engellemez. O yüzden insanların eşyalarını sabitlemesi lazım.

KİMSE ÜZERİNE DÜŞENİ YAPMIYOR
*Korkuyoruz depremden ama bilinçlendik mi?

- Hayır, bilinçlenmedik çünkü hiç kimse üzerine düşen görevi yapmıyor. Bugün ülkemizin afete karşı hazırlanması gereken bir kurum var o da üzerine düşeni yapmıyor. Vatandaşların da üzerine düşen görevler var onlar da yapılmıyor. Valiliklerin, kaymakamlıkların, belediyelerin görevi var, bakın Deprem Strateji ve Eylem Planı var. Burada her kuruma verilmiş görevler var. O görevler kağıt üzerinde yapılıyor ama kimse bunu kontrol etmiyor. Medyanın da üzerine düşen görevler var. Hiç kimse üzerine düşeni yapmadığı için biz şöyle bir şey yapıyoruz; 'Afete hazırlık devletin görevi' Bir durumda devlet yetişsin' Afetin tanımında bir olay karşısında sistem tıkanır, sistem işleyemez, o zaman afet olur. Japonya'da da Amerika'da da bu böyle.  Büyük bir afet durumunda devletin olanakları yetmez. Devlet ne kadar güçlü olursa olsun yetmez. O yüzden afette bireylere de, kurumlara da, valiliklere de, belediyelere de görevler var. Vatandaşa da görevler var ama kimse üzerine almıyor söylenilenleri.

TÜRKİYE HİÇBİR ZAMAN HAZIR OLMAYACAK
*Nasıl olmalı afete hazırlık?

- 2011 depreminde Tokyo'ya Sendai 450-500 km uzaklıktaydı. Tokyo'da deprem olacak beklentisiyle haber spikerleri canlı yayına kasklarla, baretlerle çıktılar. Deprem olursa ışıklar, cihazlar devrilebilir düşüncesiyle. Ben bunu ulusal kanaldaki spikerlere söylediğim zaman gülüyorlar. Böyle bir şey yok. Afete hazırlık buradan başlıyor. Okullarda anasınıflarında baretler var sandalyelerin yanına. Çocuk kafasını korumak için deprem sırasında baretleri giyiyor. O toplum depreme öyle hazırlanabiliyor. Bunları bildiğiniz zaman, Japonya'yla kıyasladığınız zaman Türkiye'nin hiçbir zaman hazır olmadığını ve hiçbir zaman hazır olmayacağını söyleyebilirim ben size.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Azra. Emek 3 ay önce

Allah bır daha yaşarmasın inşAllah..

banner354

banner328

Advertisement

banner276