banner422
30 Kasım 2017 Perşembe 09:00
Grip deyip geçmeyin!

Kocaeli Devlet Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Dr. Zafer Köksal Eren, kış aylarında neredeyse tüm insanların yakalandığı ancak pek de önemsenmeyen grip rahatsızlığının, birçok farklı hastalığı tetikleyebileceğinden ciddiye alınması gereken bir hastalık olduğunu belirterek şu açıklamalarda bulundu.

Neden grip aşısı olmalıyız?

Grip, sağlıklı insanlarda bile çok ağır seyredebilmekte, bazen hastane tedavisi gerekebildiği gibi risk grubunda ölümlere de yol açabilmektedir. Ne kadar çok kişi aşı olursa grip toplumda o kadar az yayılır.

Kimlere aşı olmalarını önerirsiniz?

Altı aylıktan başlayarak herkes her yıl aşı olmalı. Yüksek risk grubu için bu daha da önemlidir. Farklı insan grupları için farklı grip aşıları önerilir. Yani yaşı, sağlık durumu ve aşı içindeki bileşenlere karşı herhangi bir alerjik durum bu seçimde belirleyicidir.

Yüksek risk grubu derken?

5 yaş altı (özellikle 2 yaş altı), 65 yaş üstü, hamileler, uzun süreli bakım altında olanlarda grip sonucu yoğun bakıma dek varabilen istenmeyen tablolar gelişebilir. Bunlar yüksek risk grubudur.

Yani aşıyı herkese öneriyorsunuz; ama özellikle yüksek risk grubuna girenlerin mutlaka olması gerekir mi diyorsunuz?

Elbette. Ayrıca kalp hastalığı, astım, koah, inme, epilepsi, bedensel gelişim geriliği, zeka geriliği, kas hastalığı, diabetikler, karaciğer hastaları, böbrek hastaları, aşırı şişmanlar ve sağlık çalışanları mutlaka aşı olmalı. Gözden kaçan bir hususta şu: 19 yaş altında olup da aspirin almak zorunda olan hastalar var. Viral bir infeksiyona yakalandıklarında, aldıkları aspirini kesmezlerse beyin ve karaciğerlerinde ödem olabilir. Onun için aspirin kullanan çocuk ve gençler için aşı ihmal edilmemeli.

Aşı için en uygun zaman ?

Her sonbaharda grip sezonu başlamadan önce aşı olunmalıdır.ancak daha sonra aşı olursanız da yararı olacaktır;tüm sezon boyunca, hatta ocak veya sonrasında da aşı olmanızda sakınca yoktur, hatta bu tarihe kadar aşı olmamışsanız olmanızı önerebiliriz de. Grip sezonu genellikle eylül sonları başlayıp karakış dediğimiz aralık-şubat arasında zirve yapar. Ancak mayısa dek uzayabilir. Ne kadar erken aşı olursanız o kadar etkili olur; ancak ocak ayında ya da sonrasında da aşı olabilirsiniz.

Yılda tek doz aşı yeterli mi?

Evet, ancak 9 yaşından küçük ve daha önce hiç aşı olmamış çocuklar, en az 4 hafta ara ile 2 kez aşı olmalıdır.

Neden her yıl aşı vurulmak gerekiyor?

Aşıdan dolayı kazanılan bağışıklık, zamanla azalır; ayrıca virüs, sürekli değişime uğrar. Bu nedenle en etkin korunma için her yıl aşı olunmalıdır. “Aşı oldum, ama 4-5 gün sonra grip oldum.”diyenler var. Bunun nedeni şu: Aşıdan sonra antikor oluşumu birden olmaz, vücudun bağışıklık yanıtı geliştirmesi yaklaşık 2 hafta sonra gerçekleşir. Yani aşının koruması 2.haftadan sonra başlar. Siz, bu süreden önce virüsü almışsanız hasta olabilirsiniz.

Peki, bu 2 haftadan sonra grip olma olasılığı nedir?

Aşı olduğunuz halde grip olabilirsiniz. Aşının koruyuculuğu çeşitli etkenlere bağlıdır. Kişinin yaşı, genel sağlık durumu ve ayrıca toplumda dolaşan virüs ile aşıda kullanılan virüsün benzerliği önemli. Bu benzerlik, aşının etkinliğini belirler. Bu benzerlik olmasa bile çapraz koruma dediğimiz bir mekanizmayla birçok kişi bu aşıdan hem yarar görecek hem de gribe bağlı istenmeyen durumlardan korunacaktır.

Peki ya aşıda kullanılan virüs ile o sezon toplumda salgın yapan virüs farklı olursa?

Aşının içeriği ile toplumda salgın yapan virüs, çok farklı olursa koruyuculuk azalır; ancak yine de bir miktar koruyuculuk sağladığı gibi gribe bağlı gelişebilecek istenmeyen durumları da önler. Bunun nedeni çapraz koruma dediğimiz olgudur.

Aşı herkeste aynı şekilde mi etki gösterir?

Hayır. Doğrusu, aşının etkinliği, yaşa ve risk gruplarına göre farklılıklar gösterebilmektedir.

Genel olarak söylersek aşının kişiye ve topluma ne gibi yararları olur?

Grip aşısı, sizi grip olmaktan koruyabildiği gibi özellikle çocuk ve yaşlılarda gribe bağlı hastane yatışlarını da çok azaltır. Başta kalp hastalıkları olmak üzere kronik sağlık sorunları olanlar için grip aşısı en önemli koruyucu etmendir. Koah ve diabet hastalarının gribe bağlı hastane yatışları da aşı ile oldukça azalır. Ayrıca, aşı, grip olduğunuz takdirde daha hafif geçirmenizi sağlar. Aşı olduğunuzda, evinizdeki bebek, çocuk,yaşlı , kronik hastalıklı hassas bireyleri de korumuş olursunuz.

Hamileler için aşı önerir misiniz?

Elbette. Aşı, gebelik esnasında ve sonrasında anneyi koruduğu gibi, doğum sonrası bebeği de korur. Çünkü antikorlar, anne karnındaki bebeğe de geçer. Aşı, gebelerde solunum yolu enfeksiyonlarını yarı yarıya azaltır.

Grip aşısı, grip yapar mı?

Hayır. Bu konuda tereddüte gerek yok.

Peki, aşının yan etkileri veya istenmeyen durumlar söz konusu mu?

Aşının vurulduğu yerde şişlik, ağrı, kızarıklık ve hafif ateş olabilir. Başkaca kayda değer yan etkisi yoktur; alerjik tepkimeler çok nadirdir. Yumurta alerjisi olanlar aşı olamaz, diye bir inanış var. Yumurta alerjisi olanlar, medikal ortamda gözlem altında önerilen aşıyı yaptırabilirler.

Her burun akıntısı, boğaz yangısı, öksürük vb belirtiler olduğunda “grip olduk.” Diyebilir miyiz?

Hayır. Gribe neden olan influenza virüsü dışında rinovirüs veya rsv gibi gribe benzer belirtiler veren başka virüsler de var. Aşı, bu virüslere yönelik değildir. Aşı olduğunuz halde grip belirtileri gösterdiğinizde böyle bir durum da söz konusu olabilir. Bu, aşıdan değil, virüsün farklılığından kaynaklanan bir durumdur. Ayrıca influenza-a h3n2 virüsü, diğer grip virüslerinden daha sık değişim gösterdiği için aşının bu grip virüsüne karşı etkinliği daha az olmakta.

Grip, özellikle çocuklarda yoğun bakım tedavisi gerektiren şiddette olabilir mi?

Evet, olabilir. Aşı sayesinde çocuklarda grip nedeniyle yoğun bakımlara yatış oranı % 75’lere varan azalmalar gösterebilmektedir.

Aşı dışında başka korunma yolları var mı?

En önemlisi aşı olmakla beraber elbette başka önlemler de var. Başta, ellerimizi sıkça sabunla yıkamak ve asla yüzümüze, özellikle ağız ve burun çevresine, değdirmemek gerekiyor. Ayrıca gripli kişilere 2 metreden daha yakın durmamak gerekir. Hapşırma ile hasta kişiden çıkan virüs, hava yoluyla 2 metre kadar yol alabilmektedir.

Toplu bulunma alanlarında korunma daha zor olsa gerek?

Evet; ama yine de yapılacak şeyler var. Tırabzan, kapı kolları, pos makineleri, asansör düğmeleri. Kısacası insan eli değen her yer virüsün bulunabileceği yerlerdir. Buralara değmek zorunda kalmışsanız ellerinizi iyice yıkayana dek ağzınıza burnunuza götürmeyin.

Maske takmak bir önlem olabilir mi?

Evde gripli biri varsa maske takmanız sizi koruyacaktır; ancak araştırmalar bunun toplu taşıma alanlarında pek etkili olmadığı yönündedir; bunun nedenleri; maskeyi gerektiği gibi takamamak, virüsle bulaşık ellerle gözleri ovuşturmak, kirli ellerle maskeyi takmak veya düzeltmek olabilir. Toplu taşıma veya bulunma alanlarından sonra Yanınızda bulundurabileceğiniz alkol bazlı antiseptik el jelleri ile ellerinizi ovalayabilirsiniz; ancak en iyisi yine de ilk fırsatta elleri gerektiği gibi yıkamaktır.

Grip virüsü almış kişi hapşırmadıkça veya öksürmedikçe sorun yok diyebilir miyiz?

Tam olarak diyemeyiz. Hasta kişi, sadece öksürerek veya hapşırarak değil; basitçe soluyarak da virüsü yayabilir; yakın mesafeden sohbet de risk oluşturur.

Grip aşısı olup yine de grip olunmasının nedenleri ne olabilir?

Aşıdan önce veya aşı olduktan sonraki ilk 2 haftada virüsü almışsanız, aşının koruyuculuğu olmaz. Çünkü aşı, vurulduktan yaklaşık 2 hafta sonra korumaya başlar. Ayrıca grip virüsü dışında ,grip gibi belirti veren başka virüsler de sizde bu belirtilere yol açmış olabilir. Şekil değiştirmiş ve aşıdaki bileşenlerden farklılaşmış grip virüsü de yine gribe yol açabilir. Bunların dışında aşının kendisi de hafif ve kısa süreli grip belirtileri verebilir, bu da grip sanılabilir.

Üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmekte olan kişi, aşı olabilir mi?

Burada ölçüt, hastalıktan ziyade ateşin varlığı. Ateşli bir hastalık mevcutsa ateş geçene dek aşı yaptırmamalısınız. Ateşsiz üst solunum yolu hastalığında veya başka hafif hastalıkta ise aşı olabilirsiniz.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner354

banner328

banner509

banner498

banner482