banner232
banner203
banner230
banner231
banner15

Canlı bombalar hakkında bilmeniz gereken her şey
banner234
Bir insanı, hem kendisini hem de diğerlerini öldürmeye iten nedir? İntihar saldırılarını inceleyen psikologlar ve antropologlar, dehşet verici sonuçlara vardılar: hepimiz birer intihar komandosu olabiliriz.

herkesebilimteknoloji.com’un New Scientist’ten aktardığı makaleye göre psikologlar, antropologlar ve diğer uzmanlar, intihar komandolarının tek ortak yanının, hepsinin acı çeken toplumlardan çıkmaları olduğuna dikkat çekiyor. Hiçbirisi bizden daha mantıksız, daha deli, daha kötü eğitimli, daha yoksul veya daha fazla dindar değil.

İntihar komandoları olayı, veya güncel tanımlamayla canlı bombalar yaygın olarak Filistin’de ortaya çıktı. El Kaide militanları ve teröristlerin kullandıkları yöntem olarak da yaygınlaştı. Türkiye’de solcusundan, kürt militanına ve şeriatçısına kadar da son yıllarda intihar komandoları çok sayıda öldürme ve intihar olayında büyük rol oynadı.

Onlar hakkında pek çok düşünce var: cinayete veya intihara meyilli manyaklar; yoksul ve daha iyi bir gelecek hayalleri kuramayacak kadar bilgisizler; karşı koyamayacakları siyasi baskılarla hareket ederler ve köktendincilerdir.

Analizciler ve politikacılar tarafından dile getirilen tüm bu görüşler, aslında her durumda yanlış. Psikologlar, antropologların açıkladıkları raporlara göre, intihar komandolarının tek ortak yanı, hepsinin acı çeken toplumlardan çıkmaları.

Diğer nitelemelere göre ise hiçbir saldırgan uymuyor. Hiçbirisi bizden daha mantıksız, daha deli, daha kötü eğitimli, daha yoksul veya daha fazla dindar değil. Singapur’daki Nanyang Teknik Üniversitesi'ndeki terorizm araştırmaları enstitüsünün başındaki Rohan Gunaratna, “Onlar senin ve benim gibiler” diyor.

Bu sonucun, bizim için, “intihar komandolarının birer fanatik oldukları” şeklindeki yaygın bir anlayıştan çok daha vahim bir anlamı var: Şartlar uygun ise, herkes onlardan biri olabilir

HERKES ONLARDAN BİRİ OLABİLİR
Düşmanını öldürürken kendini de öldürmek yeni bir olay değil. Musevi isyancılar Romalılara karşı, 11 ve 14. yüzyıllarda da Haşhaşinler bu yola başvurmuşlardı.

Düşman gemilerine uçaklarıyla dalan Japon kamikaze pilotları da 2. Dünya Savaşı’nın seyrini değiştirmişlerdi.

İntihar terorizminin başladığı tarih ise, Hizbullah’ın cihad adı altında bomba yüklü bir kamyonla Beyrut’taki ABD Büyükelçiliği’ne saldırdığı ve 63 kişinin ölümüne neden olduğu 1983 Nisan’ıdır.

İntihar saldırıları, o günden sonra başta Hamas ve Tamil Kaplanları olmak üzere dünyanın dört tarafındaki örgütlerce düzenlendi. 1980- 2004 arası dünyanın her tarafından yaklaşık 500 intihar saldırısı gerçekleştirildi.

İntihar komandolarının doğrudan yoksullukla ilgsi yok. Princeton Üniversitesi'nde ekonomist olan Claude Berrebi’nin, 1980’lerin sonundan 2003’e kadar geçen bir dönem içinde yaşayan Hamas ve İslami Cihad eylemcileriyle ilgili yürüttüğü araştırmada, nüfusunun yüzde 32’si yoksul olan Filistin’deki intihar komandolarının yalnızca yüzde 13’ünün yoksul bir aileden geldiğini saptadı..

Ayrıca, eylemcilerin yarısından fazlası, yüksek eğitimlerini tamamlamıştı. Bu oran tüm Filistin nüfusu için yüzde 15’te kalıyordu. Geçen yıl Journal of Economic Perspectives dergisinde yayımlanan bir başka incelemeye göreyse, 1980’ler ile 1990’ların başında ölen Hizbullah militanları, yaşıtlarından daha varlıklıydılar ve ortaokulu bitirme oranları da daha yüksekti.

İsrail’deki Tel Aviv Üniversitesi'nde psikolog olan ve Ortadoğu terorizmi üzerine en bilgili uzmanlardan olan Ariel Merari, 1983’ten beri Ortadoğu’daki tüm intihar komandolarının geçmişlerini ve çevrelerini araştırdığında hiç beklemediği bir sonuca varmış.

 “Çoğunluğa baktığınızda, ruh durumu bozukluğu, şizofreni veya daha önce intihar etme girişimleri gibi normal şartlar altında intiharla ilişkilendireceğiniz hiçbir risk faktörüne rastlamadım.”

188 SALDIRININ ANATOMİSİ
Olayın dini boyutları, yani İslami örgütlerin, gönüllülerini intihara hazırlamak için cennet vaatleri gibi dini propagandaları kullanmalarıysa çok daha karmaşık bir durum. Aslında intihar terorizmi ne dini örgütlere ne de Müslüman kültürüne has bir olay.

Chicago Üniversitesi'nden siyasi uzman Robert Pape, 1980’den 1991’e kadarki toplam 188 intihar saldırısıyla ilgili bir veri tabanı hazırladı.

Bu tür saldırılarla dini köktendincilik arasında hiçbir doğrudan bağ saptayamayan Pape, intihar eylemlerine en fazla başvuran Marksist-Leninist bir örgüt olan ve üyelerini dine düşman Hindu ailelerin oluşturduğu Tamil Kaplanlarına dikkat çekiyor.

İsrail’deki Merari de, Lübnan’da 1983-1986 yılları arasında gerçekleştirilen 31 intihar eyleminden 22’sinin laik örgütlerce düzenlendiğini ortaya koydu.

Bu durumda, mantıklı, akıllı, iyi eğitimli ve refah içindeki bir insanı böylesi akıldışı ve aşırı uçlarda bir eylemi gerçekleştirmeye iten ne? Birçok araştırmacıya göre işin derininde bu kişileri bünyesine alan örgütler yatıyor. İntihar terorizminin yakın tarihinde, her bir görevin bir direnişçi örgüt tarafından planlandığı ve onaylandığı görülüyor.

Merari, intihar eylemlerinin, örgütsel bir olay olduğunu ve örgütün buna girişip girişmeyeceğine karar verdiğini söylüyor. Pape ise, bu saldırıların “siyasi ve stratejik” olduğu görüşünde. Dahası amaç hep aynı: güç kullanarak hükümeti devirmek veya örgütün kendisinin olduğunu iddia ettiği topraklardan çekilmesini sağlamak. Bu 11 Eylül teröristleri için de geçerli, çünkü onlar üsleri ve İsrail’i desteklemesi nedeniyle ABD’yi, Ortadoğu’da işgalci bir varlık olarak kabul ediyordu.

Washington’daki RAND Cooperation adlı araştırma şirketinden Bruce Hoffman, kültürün, bir örgütün stratejisini belirlemede rol oynadığını düşünüyor. Siyasi şiddeti inceleyen Hoffman, intihar saldırılarının, Batı’ya yabancı bir fenomenmiş gibi görünmesine de kesinlikle karşı çıkıyor. Batılıların, kendilerini havaya uçurmaya diğerlerinden daha zor karar vereceklerine ilişkin hiçbir kanıt olmadığını belirtiyor.

Amerikalı Gunaratna buna katılmıyor: “Bir El Kaide komutanı Lindh’e şehit olmak isteyip istemediğini sormuş. O da bunu reddetmiş. Batılıların mantıkları materyalisttir. Kendilerini feda etmeye yetecek aynı arzu ve kültüre sahip değiller. Belki de bunun bir nedeni, Batı’nın parasal anlamda daha fazla şeye ulaşmış olmasıdır. Eğer materyalistseniz, asla iyi bir intihar komandosu olamazsınız.”

KÜÇÜK GRUPLAR DA ÖRGÜTLENİYOR
Diğer araştırmacılarsa, kültürden çok stratejilerin söz konusu olduğunu düşünüyor. İntihar terorizmine başvuran örgütler, ya varolan yöntemlerin artık işlerine yaramadığına karar vermiş ya da düşman ordusunun gücüne artık karşı koyamayacak hale gelmişlerdir. Atran, Hamas ve İslami Cihad örgütlerinin bu kadar sık bu yöntemi seçmelerinin, İsrail ordusunun güç kullanımının giderek artmasına bağlı olduğunu belirtiyor. Hoffman’ın ise farklı bir görüşü var. İntihar saldırılarının ortaya çıkmasının nedeni, terörist örgütler arasındaki rekabet diyor.

İntihar saldırılarına karar veren örgütler, eylemcileri de ikna etmek zorundalar. Peki bir örgüt bunu nasıl beceriyor? İlk olarak, yöntemin halk arasında desteğini sağlamak zorunda. Örgüt, intiharın halkı için yapacağı en büyük fedakarlık olduğunu öne sürerek bunu başarıyor. Bir halk, işgalci bir güç tarafından baskı görüyor veya sosyal bir çöküntü içindeyse örgütlerin mesajı çok kolay alınır.

Örgütler, militanlarının vazgeçmesini önlemek için onları küçük gruplar halinde örgütlüyor ve “amaçları uğruna şehit olacakları” fikrini güçlendirmek için haftalar, aylar veya yıllar süren yoğun bir psikolojik eğitime tabi tutuyor.

1996-1999 yılları arasında Gazze’de Birleşmiş Milletler yardım görevlisi olarak çalışan Nasra Hasan, saldırılarını gerçekleştiremeyen 250 militan ve bunların aileleriyle görüştü. Görüşülen üst düzey bir Hamas militanına göre, eğitim çoğunlukla dini oluyordu; “Onlara, cennetin varlığını, Allah’ın karşısına çıkacaklarını ve Hazreti Muhammed’le karşılaşacaklarını hatırlatıyoruz.”

Tüm bu sürecin en kararlı noktasıysa, intihar komandosunun ölmeden önce videoya çekilmesi ve ölmeye olan bağlılığını dile getirmesi. Merari’ye göre bu noktadan geriye dönmek neredeyse imkansız, çünkü toplumun ve çevresinin saygısını kaybeder.

Birçok psikologa göre, mantıklı kişilerin intihar komandosu olarak seçilmesinin başlıca nedeni, bu kişilerin topluma karşı, ama özellikle de örgütündeki “kardeşlerine” karşı bir görevini yerine getirme duygusu taşımalarıdır. “İntihar komandolarının içinde yer aldığı küçük bir hücreye bağlıysanız ve hepsi birer birer ölüyorsa; ailenize ve herkese elveda dediğiniz böyle bir kasetiniz bulunuyorsa, ortaya öyle bir psikoloji vardır ki geri çekilirseniz aşağılatıcı bir durum ortaya çıkacaktır” diyor Atran.

Görünüşe göre, bir intihar saldırısının gerçekleşmesi için gerekenler, bir örgütün böyle bir saldırıya karar vermesini sağlayacak sosyal, kültürel ve siyasi koşullardan oluşan tuhaf bir karışım. Sonrasındaysa herkes seçilebilir: öğrenciler veya anneler.

banner71
Anahtar Kelimeler:
Canlı BombaKocaeliİzmit
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner121

banner235

banner182

banner202

banner144

banner237