banner232
banner203
banner230
banner165
banner15

“Ben nasıl olsa geçmiyorum bana ne” diyenlerden misiniz? Bu yazıyı iyi okuyun!
banner234
Osmangazi Köprüsü tabiri caizse tam bir “Deli Dumrul Köprüsü” oldu, geçende ödeyecek geçmeyende. Hürriyet Gazetesi yazarlarından Uğur Gürses köprünün geçiş matematiğini yazdı. Yanı kısacası artık şunu diyemeyeceksiniz, “Ben nasıl olsa geçmiyorum bana ne”… işte o yazı…

“KÖPRÜDEN GEÇMEYENİN DE ÖDEDİĞİ FATURA

"Dünyanın en pahalı benzinini kullanıyoruz" diye şikayet ediyorsanız, buna devam edeceksiniz.
Çünkü kamusal yükümlülükler nedeniyle, o benzin fiyatının astronomik vergilerle yüklü olmasına, sizin de o benzini yine en pahalı fiyattan kullanmanıza ihtiyaç var. Bakın nasıl?
 
Yapımı hızla ilerleyen İstanbul-İzmir otoyolunun en önemli parçası Osman Gazi Köprüsü bayram öncesinde açıldı. Gebze’den İzmir’e uzanan otoyolun uzunluğu 377 kilometre olacak. Bu proje, bilinen en büyük yap-işlet-devret (YİD) projesi. 
 
22 yıllık bir sözleşme ile ihaleyi kazanan yapımcı firmalar konsorsiyumuna, işletme hakkı veriliyor. Hepimizi ilgilendiren en önemli tarafı; otoyol ve köprüyü yapan ve devamında da işletecek olan şirketlere, bu köprü ve yollardan geçecek araç sayısı hakkında garanti verilmiş olması. Yani bir çeşit ‘hasılat garantisi.’
 
Örneğin, köprü ile birlikte hizmete açılan Orhangazi’ye kadar olan otoyol için günlük 40 bin araçlık geçiş garantisi veriliyor. Hazine, garanti edilen araç sayısının altında bir geçiş olursa farkı bütçeden bu işletmecilere ödeyecek. Tamamında ise işletmeye geçen yol ve köprü için, yaklaşık 16 yıl boyunca devletçe verilen hasılat garantisi yaklaşık toplam 12.7 milyar dolar. Bu tutar, kamu borcu içinde görünmüyor. Ancak, potansiyel olarak bütçe ve dolayısıyla kamu borç stokuna ‘Potansiyel borç’ olarak girecek bir kamusal yükümlülük.
 
GEÇİŞ ÜCRETİ NEDEN DÜŞÜRÜLDÜ?
 
Köprü geçiş ücreti 88 TL 75 kuruş olarak açıklandı. Oysa 2009’da ihalesi yapıldığında köprü ücreti KDV hariç 35 dolar olarak belirlenmişti. Bugünkü kurdan 102 TL yapıyor. KDV de eklendiğinde kabaca 120 TL olacaktı. Geçen hafta açılıştan sonra 88.75’lik fiyata düşürüldüğü açıklandı; tam 31 TL düşürüldü. Bunun 12 TL’lik kısmı KDV oranının aşağı çekilmesiyle olacakmış. Ya gerisi? Bu da 19 TL; bütçeden, yani cebimizden çıkacak. Adına da ‘katkı payı’ deniliyor. YİD’le ilgili yasaya göre, “Ücretin, yararlananlar tarafından tamamen veya kısmen ödenmesi mümkün olmayan projelerde, idare tarafından görevli şirkete tamamen veya kısmen katkı payı ödemesi yapılabilmektedir.”
 
Bunun özeti şu; hükümet araç başına en ucuzu 120 TL ile köprü geçmenin ekonomik olmadığını, iş başa düşünce anladı. Tüm vergi mükelleflerine yayılacak bu kamusal yükümlülüğü, araç geçişi yapılmasını teşvik edecek bir fiyata yaklaştırarak azaltmaya çalışıyor. Ama sonuç değişmiyor; talep hesabı yapılmadan verilen garantiler yine biz vergi mükelleflerinden çıkacak.
 
GEÇİŞ MATEMATİĞİ
 
Şu söylenebilir; gelecek 10-15 yıl içinde nasıl olsa köprüden ve otoyoldan artarak araç geçişi olacaktır. Bunun için bireysel bir hesaba ihtiyaç var. Hesap da alternatif yolları katmalı; İstanbul’dan araçla yola çıkan iki kişilik çekirdek ailenin maliyetinin ne olacağı?İstanbul’dan yola çıkan bir aile, Gebze üzerinden Osman Gazi Köprüsü’nü geçerek (otoyol tamamlandığında) İzmir’e kadar yol alacak. Gebze-İzmir arası yeni otoyolla 377 kilometre olacağı anlaşılıyor. Otoyolun ilk şartnamesine göre kilometre başına KDV hariç 5 sent ücret alınacak. Bu durumda, bu aileye 64.5 TL otoyol ücreti ile 88.75 Osman Gazi Köprü ücreti olmak üzere 153 TL’lik bir maliyeti olacaktır. 167 TL’lik de benzin masrafıyla toplam 320 TL’lik bir bedeli olacaktır bu seyahatin. Kişi başı maliyet 160 TL eder.
 
Oysa alternatif maliyet İstanbul’dan feribotla Bandırma’ya geçiş, oradan da ücretsiz ‘duble yoldan’ İzmir’e varıştır. Bunun maliyeti de; 151 TL feribot, 107 TL benzin masrafı olmak üzere toplam 258 TL eder. Burada da kişi başı maliyet 129 TL’dir.
 
Tablo ortada; bugünkü koşullarda bireysel olarak yeni köprü ve üzerinden otoyolu kullanmak oldukça pahalı bir tercih olarak görünüyor.
 
Sonuç; bugünkü tablo korunursa Gebze-İzmir otoyolundan Hazine kesesinden taahhüt edilen günde 115 bin araç geçişi olmaz, fark vergilerimizle ödenir. Bu durumda da geçmesek de, başka bir güzergahı da kullansak cebimizden çıkacak.
 
Not: Bu yazıda büyük ölçüde, planlamacı ve rekabet politikası uzmanı Başkent Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Uğur Emek’in blogunda yazdığı yazılardan yararlandım.”

banner71
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
İbrahim Kardaş 5 ay önce

Eee, simdi biz bu hesabı 49,5 a nasıl anlatacağız, Develer hendek atlar 49,5 a anlatamayiz. Olsun, yol yaptılar ya,,,

Avatar
Mevlut topçu 5 ay önce

Devletimizin Sayim yetkilileri . Lütfen şeffaflık yasası gereği , şu ihale şartnamesini en detayına kadar açıklayınız. Kullanmadığımız suyu yillardır ödediğimiz Yuvacik baraji olayını buna benzer kaç olayda yaşattınız. Yargı denetimine açmanız da size olabilecek güvenimizi arttıracaktır. Aksi durumda menfaat sağladığınız yabanci şirketlerin karlarının bir kısmını Bazi devlet büyüklerimizin Panama benzeri hesaplara aktardılar zannımız küvvetlenebilir. Kirli değilseniz şeffaf olun. Zira bügüne kadar verdiğimiz vergilerin yanınıda ek bir büyük borç olarak milletimizın sırtında duran böyle çök pröjeleriniz var. Diye düşünebiliyoruz. Hadi şeffaf olun bu tip iddialar boşa çıksın biz de sizi alkışlayalım

Avatar
cuijk 5 ay önce

Bence gayet memleket icin guzel bir kazanc ulasim icin ,gelisme icin
Ama ama akp oy veren yuzde elli nin bu hesabi iyi bilip bir daha ya iyidusunmeleri lazim

Avatar
Hasan 5 ay önce

Bu kopru kocaeli icin ihtiyacdi. Bu gun sanayi eskiyol trafigi hergun ikindiden sonra tikaniyor. Kopruden gecerek izmite grlmesi engellenen her arac izmit trafigi olumlu katki saglar.

Avatar
yakup 6 ay önce

Vatana millete hayırlı olsun

Avatar
ali veli 5 ay önce

Peki köprüyü direk devlet yapsa idi maliyet ne olurdu? Yukarıdaki hesap hic araç gecmenesi üzerine yapılmış en az ort. 30000 araç gececektir.
Bu köprü bu ülkenin... Bu kadar matematiğe bogmayin insanları ihtiyaç miydi degilmiydi buna bakmak lazım...

Avatar
Bulen yilmaz 5 ay önce

Şimdi benim anlamadigim feribot geçip altarnatif yolları kulanarak mesafe uzadigina gore benzin masrafı nasıl çıkıyor en kötü yolun 100km fazla uzayipzamandan kaybediyoruz bu milleti kriz yerine koymayin lutfen saçma sapan hesaplar yapıp milestone aklını karıştırıyor sizin matematik hocamız kim acaba

Avatar
Hasan 5 ay önce

Ankaradaki birisinin hesabini haber yapan Baris gazetesi kocaeli gazetesi. Ugur emek in belki haberi yoktur ama baris gazetesi Yuvacik Barajini unutmus galiba. Hani 100-150 milyon liralik baraji 5 milyara mal edilen baraj.

banner121

banner235

banner182

banner202

banner144

banner237